- Ersiz xotin yugansiz ot kabidir.
- Mix taqani asraydi, taqa – otni, ot – mardni, mard – Vatanni.
- Jinni hammani telba deb o’ylaydi.
- “Yo’q”ni eksang, “hech narsa” o’rasan.
- “Holva-holva” deganing bilan og’zing shirin bo’lib qolmaydi.
- Xo’rozsiz tong otmaydi.
- Oq devorni xohlagan rangingga bo’yaysan.
- Xudo senga tuynukdan hech narsa tashlamaydi. O’zing ishlab top.
- Boyqushning ko’ziga bolasi tovusdan go’zal ko’rinadi.
- Yaxshi kunda – hamma yaxshi, yomon kunda – birodaringni eslab qolasan.
- Birovning qozonida osh qilolmaysan.
- Bo’ri cho’ponga yaramaydi.
- Bo’ri menga tegmayaptimi – ming yil yashasin!
- O’g’ri qutulib qoldi, guvoh qamoqda qoldi.
- Hamma falokat – tildan.
- Poda ketib bo’ldi-yu, u buzoqni qidiryapti.
- Otilgan o’qni qaytarib bo’lmaydi.
- Yukni tuya tashiydi, ko’ppak esa ozadi.
- Mushuklar yo’q bo’lsa, sichqonlar bayram qiladi.
- Semiz ozisa, ozg’inning ruhi uchadi.
- Asosiysi ishni boshla, u o’z-o’zidan nihoya topadi.
- Och hammani och deb o’ylaydi.
- Dushmaning zaif bo’lsa ham xushyor tur.
- Beruvchi qo’l oluvchi qo’ldan afzal.
- Bolalar uchun ota hammadan kuchli.
- Qo’ng’izga uning bolasi – eng go’zal mavjudot.
- Chumoliga shudring – suv toshqini.
- Sichqonga mushuk – sher.
- Yaxshi otni eski egardan ham biladilar.
- Uydagi o’g’rini tutolmaysan.
- Qizga tanbeh – kelinga ishora.
- Agar go’zallik o’n qism bo’lsa, undan to’qqiz qismi – kiyimda.
- Ishing orqaga ketsa, holva yeb ham tishingni sindirasan.
- Bo’riga achinsang qo’ydan ayrilasan.
- Semiz molni terisidan bilib olasan.
- Uylanishga chog’landingmi – ko’zingga emas, qulog’ingga ishon.
- Qiyshiq quvurdan ham tutun to’g’ri kiraveradi.
- Kichkina qamish ham boshni yorishi mumkin.
- Binoning qandayligi xarobasidan ham ma’lum.
- Mingta xola bir ona bo’lolmas.
- Bo’ridan cho’pon chiqmaydi.
- Bitta burgani deb ko’rpani yoqmaydilar.
- Ayol kishi o’z xonadonida ham beka, ham xizmatkor.
- Har maysa o’z ildizidan o’sadi.
- Hammaga o’z maskani shirin.
- Tog’ qanchalik baland bo’lmasin, uning ustidan yo’l o’tadi.
- Tuya qanchalik katta bo’lmasin, eshakning jilovidan tutadi.
- Turmushga chiqish – katta qizdan, pol artish – kichkinasidan.
- Eshakka egar solganing bilan, ot bo’lolmaydi.
- Qozon qanday bo’lsa, osh ham shunday bo’ladi.
- Tashi qanday bo’lsa, ichi ham shunday.
- Ajdodi qanday bo’lsa, avlodi ham shunday.
- Qaysi barmog’ingi kesib olsang ham – og’rig’i bir xil.
- Qimorboz hech qachon vaqtida to’xtatmaydi.
- Bo’tqani yog’ bilan buzolmaysan.
- Otdan ot tug’iladi, eshakdan – eshak.
- Cho’pon ko’p bo’lsa, qo’yni bo’ri yeb ketadi.
- Ishing yurishmasa, o’z iting ham qopadi.
- Ilonning boshi og’risa, yo’l o’rtasida yotib oladi.
- Gapning oxiri boshidan ma’lum.
- Sigir suv ichsa sut bo’ladi, ilon ichsa – zahar.
- Egri chizg’ich bilan to’g’ri chiziq chizolmaysan.
- Kim yoshligida aldasa, katta bo’lganda ham ishonmaydilar.
- Kim boylasa, o’sha yechadi.
- Kamchiliksiz qayliq qidirgan yigit xotinsiz qoladi.
- Qiyinchilik ko’rmagan yaxshi hayot kechirolmaydi.
- Zilziladan omon qolganga yong’in qo’rqinchli emas.
- Shamolga tupursang, betingga yopishadi.
- Atirgul tergan tikandan qo’rqmaydi.
- Kim onasini hurmat qilsa, boshqani so’kmaydi.
- Kim birovning otiga minsa, alaloqibat piyoda qoladi.
- Ikki kemaga chirmashgan cho’kib ketadi.
- Tulki qaerda bo’lsa, dumi ham o’sha yerda.
- Sher – urg’ochi yoki nar bo’lmasin – baribir sher.
- Tulkiga xo’rozning qancha turishi qiziq emas.
- Bekor yurgandan dushmanga tosh tashib bermoq afzal.
- Birovning oshidan o’zingning qattiq noning afzal.
- Ikki marta eshitgandan bir marta ko’rgan afzal.
- O’zga yurtdagi atirguldan, Vatandagi tikan afzal.
- Ayiq bolasini oppog’im deydi, tipratikan yumshog’im deydi.
- Mening otam ayyor – xamirning har bo’lagini sanaydi, onam undan ham ayyor – har bo’lakni bo’lakchalarga bo’ladi.
- Yosh – baquvvat, qari – aqlli.
- Dengizdan qancha olsang ham kamaymaydi.
- Olma shoxida olcha o’smaydi.
- Beozor eshakka ikki kishi minadi.
- Qarilar bilan oila mustahkam turadi.
- Ishning boshlanishi – yarim tugashi.
- Eshitganingga emas, ko’rganingga ishon.
- Quloqqa ishonma, ko’zga ishon.
- Hamma oq narsa qor emas.
- Vovillagan har narsa – it emas, gapirayotgan har narsa – odam emas.
- Hamma tuxumdan ham jo’ja chiqmaydi.
- Qo’shningga ishonma – shamsiz qolasan.
- Mehmonga aytilsang rad etma, taklif etilmagan joyga burun suqma.
- Mehnat qilmasang – rohatlanmaysan.
- Badaniga qarama, kiyimiga qara, qalbiga qara.
- Kim yozganiga emas, nima yozganiga qara.
- Chiroq ko’ringan joyga emas, it hurigan joyga bor.
- Bajarib bo’lmaydigan ish yo’q.
- Chaqirilgan mehmon burchakda o’tirmaydi.
- Baxtsizlik juft keladi.
- Kech tushmagan kun yo’q.
- Omadsiz ovga borsa toqqa tuman tushadi.
- Xunuklik va kambag’allikni qofiya bilan ham, kiyim bilan ham, to’sib bo’lmaydi.
- Hech kim o’z kamchiligini ko’rmaydi.
- Hozirgi chumchuq o’tgan yilgiga chirqillashni o’rgatadi.
- Ko’zlar sevgini so’zlab beradi.
- Mo’l-ko’l arpa otni ham o’ldiradi.
- Dehqonga qovun sotilmaydi.
- Bitta laylak bilan bahor kelib qolmaydi.
- Bitta chiroq qirq kishini yoritadi.
- Bitta gul bilan bahor kelib qolmaydi.
- Bitta asalari bir uya pashshadan afzal.
- Ba’zilar yeyish uchun yashaydi, ba’zilar yashash uchun yeydilar.
- Bir zarb bilan daraxtni qulatolmaysan.
- Bir qo’l bilan qarsak chalolmaysan.
- Bir o’q bilan ikki qushni urolmaysan.
- Burgut pashsha tutmaydi.
- Eshak ot bo’lolmaydi, jigar – go’sht.
- Buqa hazil qilsa ko’zsiz qolasan.
- Ota bolaga bog’ni berdi, bola otaga bir bosh uzumini minnat qildi.
- Otang – piyoz, onang sarimsoq bo’lsa, sen qanday atirgul bo’laqolding?
- Podadan qolgan qo’y, bo’riga yem bo’ladi.
- Tuyadanam kattasi bor – fil.
- Jayron quvigan o’tloqqa boradi, cho’chqa quvigan balchiqqa.
- Eshakka egar topgunimcha, uni bo’ri yeb ketdi.
- Temir ishlab tursa, zanglamaydi.
- Ilonni dumiga tegmasang, seni chaqmaydi.
- Olish oson, berish qiyin.
- Eshakning egari o’zidan katta.
- Cho’chqacha xurxurlashni cho’chqadan o’rganadi.
- O’t va o’tin do’stlasholmaydi.
- Chevar juldur kiyimga yalchimaydi.
- Ishni dangasaga topshirsang, senga aql o’rgatadi.
- Bo’riga qo’ylarni boqishni topshirishibdi.
- Haqqoniy so’z doim achchiq.
- Rostgo’y hammani ro’stgo’y deb o’ylaydi, yolg’onchiga hamma yolg’onchi.
- Kiyimi ho’l yomg’irdan qo’rqmaydi.
- Birovning qo’lidagi yara, devordagi teshikka o’xshaydi.
- Qilich yarasi bitar, til yarasi bitmaydi.
- Ota-onalar bolalarda davom etadi.
- Yaqining kelmay qo’ysa, begonaga aylanadi, begona kelaverib, qarindoshga aylanadi.
- Qo’l qo’lni yuvadi, ikki qo’l – yuzni.
- Qo’l ishlaydi, bosh topshiriq beradi.
- Maqol bilan bahslasholmaysan.
- Egri o’tirsang ham to’g’ri gapir.
- Eshakka bolasi aziz.
- It tuyaga qancha hurimasin, u eshitmaydi.
- Qancha tilni bilsang, shuncha odamni taniysan.
- Shirin gap bilan ilon inidan chiqadi.
- Fil eshak bo’lolmaydi.
- Tashi – qasr, ichi – katak.
- Tishlaydigan it tishini ko’rsatmaydi.
- G’iybatchi – doim yolg’onchi, yolg’onchi – doim g’iybatchi.
- So’rab tog’ oshasan, so’ramay to’g’ri yo’lda ham adashasan.
- Qari tulki qopqonga tutilmaydi.
- Haqiqiy so’z – o’z vaqtida aytilsan so’zdir.
- Sho’x sigirning buzog’i ham to’polonchi.
- Yolg’onchining uyi kuysa, hech kim ishonmaydi.
- Tayoqning ikki tomoni bor.
- Yo’qolgan boltaning sopi oltindan.
- Seni hurmatlashlarini xohlasang, boshqalarga hurmatda bo’l.
- Onasini bilib, qizini ol, ipini ko’rib matoni ol.
- Yirtqich qushni tumshug’idan biladilar.
- Odam o’z kuchini bilmaydi.
- Tom qancha katta bo’lsa, shuncha ko’p qor tushadi.
- Cho’ponning kichigi bo’lguncha, cho’chqaboqarning kattasi bo’l.
- Yomon xabar tez tarqaladi.
- Yolg’on bilan sotilgan mol daromad keltirmaydi.
- Ekkaningni o’rasan.
- Oqib ketgan qaytib kelmaydi.
- Begona xotin qizdek ko’rinadi.
- Begonaga tegma, o’zingnikidan qolma.
- Til qilichdan o’tkir.
Davronbek Tojiali tarjimalari – Ziyouz
Adabiyot, Kultur Sanat, Turk Dunyosi, Turk Tili girildi
